ALMATI’DA, 1. BAKÜ TÜRKOLOJİ KURULTAYI’NIN 100. YILINA İTHAF EDİLEN TEMEL ESERLERİN TANITIMI YAPILDI

22 Mayıs 2026 tarihinde Kazakistan Cumhuriyeti Milli Kütüphanesi’nde, Türk Kültür ve Miras Vakfı tarafından 1. Bakü Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümüne ithaf edilen temel bilimsel yayınların görkemli tanıtım töreni gerçekleştirildi.

20. yüzyılın başlarında Türk dünyasının manevi ve kültürel hayatındaki en büyük ve kader tayin edici tarihi olaylardan biri olarak kabul edilen kurultayın yıl dönümü kapsamında Vakıf, Türk halklarının ortak tarihi mirasını ve bilimsel zenginliğini yansıtan iki önemli eseri dünya kamuoyuna sundu.

Sunumu yapılan ilk eser; Azerbaycan Atatürk Merkezi Müdürü Akademisyen Nizami Caferov ile tanınmış bilim insanları Mahire Hüseynova ve Aysel Garibli’nin kaleme aldığı "1. Türkoloji Kurultayı" adlı bilimsel monografi oldu. Kitapta, 1926 Bakü Kurultayı’nın tarihi misyonu, Türk halklarının kültürel ve bilimsel gelişimindeki istisnai rolü; ayrıca etnografi, imla, terminoloji, alfabe, dil ve edebiyat meseleleri derinlemesine analiz edilmiştir.

Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Profesör Aktoty Raimkulova’nın moderatörlüğünde devam eden tanıtım toplantısında, eserin yazarlarından Akademisyen Nizami Caferov ve Aysel Garibli de birer konuşma yaptı. Yazarlar, gerçekleştirdikleri bilimsel araştırmanın önemini vurgulayarak bu temel eserin sadece I. Bakü Türkoloji Kurultayı’nın tarihi bir güncesi olmadığını, aynı zamanda Türk dünyasının bilimsel, edebi ve kültürel mirasını gelecek nesillere aktaran önemli bir köprü vazifesi gördüğünü belirttiler. Projenin hayata geçirilmesinin ve tarihin az araştırılmış sayfalarının sistemli bir şekilde aydınlatılmasının, tüm Türk halklarının ortak bilimsel mirasının korunmasına hizmet ettiği ifade edildi.

Yazarlar; kitabın yüksek düzeyde basılmasına verdikleri destek ve böylesine büyük ölçekli bir tanıtım etkinliğini organize ettikleri için Profesör Aktoty Raimkulova başkanlığındaki Türk Kültür ve Miras Vakfı’na derin şükran ve teşekkürlerini sundular. Ayrıca gösterilen misafirperverlik ve sağlanan imkanlardan dolayı Kazakistan Hükümeti’ne de içtenlikle teşekkür ettiklerini dile getirdiler.

Törende sunulan bir diğer önemli proje ise Türk Kültür ve Miras Vakfı ile El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi iş birliğinde hazırlanan "1926/2026: 1. Bakü Türkoloji Kurultayı’nın 100. Yılı" adlı kronik oldu. Azerbaycan Milli Tarih Müzesi ve Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Devlet Arşivi fonlarındaki tarihi belgelere dayanarak hazırlanan bu derlemede; dönemin resmi tutanakları, nadir fotoğrafları, bilimsel bildirileri ve basın malzemeleri yer almaktadır.

Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Profesör Aktoty Raimkulova, bugün tanıtımı yapılan yayınların; ortak tarihi hafızayı canlandıran, bilimsel mirası sistemleştiren ve gelecek nesillere manevi bir hazine olarak aktarılan son derece kıymetli eserler olduğunu belirtti. Raimkulova ayrıca, proje yazarlarından biri olan seçkin Türkolog Akademisyen Nizami Caferov’un etkinliğe bizzat katılım göstermesinin, bu buluşmanın bilimsel ve manevi değerini daha da artırdığını vurguladı.

Etkinlikte ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Danışmanı Malik Otarbayev, El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi Yönetim Kurulu Başkanı ve Rektörü Janseyit Tüymebayev, Kazakistan Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mereke Kulkenov, Özbekistan Bilimler Akademisi Alisher Navoi Devlet Edebiyat Müzesi Müdürü Akademisyen Cabbar Eşonkulov, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Filoloji Doktörü Profesör Mehmet Çevik, Kazakistan Cumhuriyeti Milli Kütüphanesi Müdürü Gaziza Nurgaliyeva, Kazakistan Müslümanları Dini İdaresi İslam Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Profesör Töreli Kıdir ve diğer isimler konuşmacı olarak yer aldı.

Konuşmacılar, I. Bakü Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümü için hazırlanan bu yeni yayınların önemini övgüyle dile getirerek, bu tür projelerin türkolojinin gelecekteki gelişimi ve Türk dünyasının manevi birliği açısından sahip olduğu istisnai rolü vurguladılar.

Toplantıda, "1. Türkoloji Kurultayı" kitabının, Vakfın büyük takdir toplayan "Türk Dünyasının Tarihi İncileri" serisi kapsamında yayımlandığı da ifade edildi. Genel olarak, Türk Kültür ve Miras Vakfı tarafından son iki yılda; Türk halklarının ortak kültürel ve tarihi mirasının korunması, incelenmesi ve uluslararası alanda tanıtılması amacıyla farklı serilerde 60'tan fazla temel eser yayımlanmıştır.