Vakfın Kuruluş Tarihi

 

Türk Kültür ve Miras Vakfı, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın girişimi; Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlarının desteğiyle uluslararası bir kuruluş olarak kurulmuştur.

Vakfın Tüzüğü, 2012 yılında Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin Bişkek Zirvesi'nde kabul edilmiştir. Vakıf, fiili faaliyetlerine 2015 yılında Azerbaycan hükümeti ile imzalanan "Ev Sahibi Ülke Anlaşması" ile başlamıştır. Bu doğrultuda Vakfın genel merkezi Bakü şehrinde bulunmaktadır.

Üye devletlerin Vakıf bütçesine yönelik zorunlu katkı payı çizelgesine ilişkin Protokol'ün 2021 yılı sonunda üye ülkeler tarafından onaylanmasının ardından, Vakıf 2022 yılında uluslararası bir kuruluş olarak tam teşekküllü faaliyetlerine başlamıştır. Aynı yıl içinde Vakıf üyesi ülkeler, Vakfın uluslararası personel kadrosunu oluşturmak üzere ilk kez ikişer temsilci göndermiştir.

Mayıs 2025'te Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi kapsamında (Budapeşte), Özbekistan Cumhuriyeti'nin Vakfa tam üye olarak katılmasına karar verilmiştir.

Macaristan'ın 2019 yılında gözlemci ülke statüsü aldığı, Türkmenistan'ın ise 2025 yılında gözlemci statüsü kazandığı belirtilmelidir.

Vakıf Başkanları, her üye ülkeden alfabetik sırayla 4 yıllık bir süre için atanmaktadır. Vakfın ilk başkanı Azerbaycan'dan Sayın Günay Efendiyeva, 2015-2023 yılları arasında bu görevde bulunmuştur.

Türk Kültür ve Miras Vakfı'nın mevcut başkanı, Türk Devletleri Başkanlarının kararı doğrultusunda 3 Kasım 2023 tarihinde Astana şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 10. Zirvesi kapsamında bu göreve atanan Prof. Dr. Aktoty Raimkulova'dır (Kazakistan Cumhuriyeti).

 

 

 

Vakfın Tüzüğü

 

Tüzüğe göre Vakfın temel amaçları; çeşitli etkinliklere, projelere ve programlara destek ve finansman sağlayarak Türk kültürü ve mirasının korunması, araştırılması ve tanıtılmasıdır.

Vakıf, bu amaçlara ulaşmak için:

·                     Türk kültürü ve mirasının muhafazası, korunması, restorasyonu ve tanıtılmasına yönelik girişimleri finanse eder.

·                     Türk kültürü ve mirasının korunması, restorasyonu ve yaygınlaştırılmasına ilişkin bilimsel ve teknik araştırmaları destekler.

·                     Türk kültürü ve mirasının korunması, restorasyonu ve tanıtılması alanında uzmanların yetiştirilmesine katkıda bulunur.

·                     Seminerler, çalıştaylar, konferanslar, kongreler, saha araştırmaları ve sergiler düzenler.

·                     Elektronik ve basılı bilimsel yayınların hazırlanmasına yardımcı olur.

·                     Yarışmalar, festivaller, turnuvalar ve diğer etkinliklere sponsorluk yapar.

·                     Türk halklarının yaşadığı bölgelerde geleneksel zanaatların ve uygulamalı sanatların canlandırılmasını, sürdürülmesini ve geliştirilmesini destekler.

·                     Zanaatkârların, sanatçıların ve diğer yaratıcı faaliyette bulunanların fikri mülkiyet haklarının korunmasına yardımcı olur.

Vakıf; Türk dünyasının zengin kültürel mirasının korunması, bilimsel incelenmesi, muhafazası, restorasyonu ve uluslararası düzeyde tanıtılmasının yanı sıra Türk devletleri arasındaki kültürel ve insani iş birliğinin güçlendirilmesi konularında Türk iş birliği kuruluşları (TDT, TÜRKSOY, TÜRKPA, Türk Akademisi, Türk Yatırım Fonu) bünyesinde kilit bir kurum olarak hareket etmektedir.